Paardentransport en verschillende wettelijke kaders

De afgelopen periode is er veel veranderd rondom het vervoer van paarden. Zo heeft de NVWA meer duidelijkheid gegeven over de toepassing van de Europese Transportverordening bij particuliere paardentransporten en is de motorrijtuigenbelasting en vrachtwagenheffing gewijzigd. Daarnaast heeft de Europese Diergezondheidsverordening (Animal Health Law) verplichtingen met zich meegebracht voor onder meer het grensoverschrijdend vervoer van paarden. De optelsom aan veranderingen is binnen de Sectorraad Paarden (SRP) besproken. Om onze hele sector tegemoet te komen zetten we hieronder de verschillende regels voor u op een rijtje.

Door deze ontwikkelingen is niet altijd duidelijk welke regels wanneer van toepassing zijn en met welk doel zij zijn opgesteld. Veel verschillende wettelijke kaders komen samen onder de noemer ‘paardentransport’. In dit overzichtsartikel zetten we de belangrijkste wet- en regelgeving overzichtelijk op een rij. We leggen uit welke regels waarvoor zijn bedoeld en wanneer ze van toepassing zijn. Neem even de tijd om het goed te lezen. Dat voorkomt verwarring bij jezelf en misschien kun je ook anderen een beetje helpen. Hat kan ook handig zijn om dit artikel ‘vast te prikken’ op je beeldscherm of te printen.

Drie verschillende doelen

De ene regelgeving is bedoeld om het welzijn van het paard tijdens de reis te beschermen, de andere om de verspreiding van besmettelijke dierziekten te voorkomen. Daarnaast zijn er regels die betrekking hebben op de vervoerder of het voertuig zelf, ten behoeve van veilig en professioneel vervoer. Zonder compleet te kunnen zijn over alle geldende wet- en regelgeving met betrekking tot paardentransport, behandeld dit artikel deze drie doelen en hun bijbehorende wetten.

Doel	Wetgeving
Bescherming dierenwelzijn tijdens transport	Europese Transportverordening (EG 1/2005)
Voorkomen verspreiding dierziekten	Animal Health Law (EU 2016/429)
Veilig en professioneel vervoer	Nationale vervoerswetgeving

Bescherming dierenwelzijn tijdens transport

De Europese Transportverordening gaat uitsluitend over het welzijn van het paard tijdens het vervoer. Dus niet over ziektepreventie en niet over verkeersveiligheid. Wel gaat deze over vragen als:

• Is het paard geschikt om vervoerd te worden?
• Is de trailer veilig?
• Krijgt het paard voldoende ruimte?
• Mag een kreupel paard vervoerd worden?
• Hoelang mag een reis duren?
• Wanneer moet water beschikbaar zijn?
• Wie is verantwoordelijk tijdens het transport?

Het uitgangspunt is dat iedereen die een paard vervoert onder de Europese Transportverordening valt. Op deze regel zijn 2 uitzonderingen:

1. wanneer iemand een eigen paard of paarden vervoert met een eigen vervoermiddel binnen een straal van 50 kilometer rond het bedrijf;
2. een particulier die zijn eigen paard(en) vervoert naar bijvoorbeeld een wedstrijd, training of buitenrit. Het maakt niet uit hoeveel paarden er worden vervoerd.

Voor particulieren die niet zeker weten of zij onder de uitzondering vallen, is er de online regelhulp van de NVWA:  Mijn eigen paard vervoeren: moet ik aan de Transportverordening voldoen? Deze maakt direct duidelijk of er sprake is van economische bedrijvigheid, en wat dit betekent voor het vervoer van paarden. Dit kan per situatie ver schillen.

Voor hippische ondernemers, die verder reizen dan 50 kilometer rond het eigen bedrijf, geldt dat er sprake is van economische bedrijvigheid en dat zij aan de Transportverordening moeten voldoen. Afhankelijk van de afstand en de duur van het transport, zijn verschillende documenten nodig. Er zijn vier categorieën:

Situatie	Nodig
vervoer van eigen dieren in een eigen vervoermiddel over een afstand van ten hoogste 50 kilometer van het eigen bedrijf	geen speciale documenten voor het vervoer nodig
vervoer dieren over een afstand van minder dan 65 kilometer	vervoersdocument
vervoer dieren over een afstand van meer dan 65 kilometer, en het transport duurt korter dan 8 uur	vervoersdocumentvervoerdersvergunning type 1getuigschrift van vakbekwaamheid
transport duurt langer dan 8 uur*	vervoersdocumentvervoerdersvergunning type 2getuigschrift van vakbekwaamheidcertificaat van goedkeuring voor uw vervoermiddelAanvullend bij niet-geregistreerde paarden: journaalbij overschrijding maximale reistijd: reservering bij erkende controlepost

*Omdat een reis van langer dan 8 uur het meest waarschijnlijke een reis naar het buitenland is, wordt ook de regelgeving uit de Animal Health Law van kracht. Zie de volgende paragraaf van dit artikel

Meer informatie over hoe men aan de benodigde documenten kan komen, is hier te vinden: Welke documenten heb ik nodig om dieren te mogen vervoeren? | NVWA

Voorkomen verspreiding dierziekten

Vervoer van paarden brengt risico’s met zich mee, bijvoorbeeld als het gaat over het verspreiden van besmettelijke dierziekten. Denk aan het risico van insleep van besmettelijke ziekten die (nog) niet in Nederland aanwezig zin. Daarom gelden er regels uit de Animal Health Law die bijdragen aan het voorkomen van verspreiding van besmettelijke dierziekten. Daarbij is traceerbaarheid belangrijk en volgen de wettelijke vereisten met betrekking tot identificatie en registratie zoals: paardenpaspoort, chip, UBN en diergezondheidscertificaten.

Met het oog op paardentransport geldt dat voor reizen naar een ander EU-land een diergezondheidscertificaat verplicht is. Ook kan registratie als vervoerder verplicht zijn, zelfs wanneer geen sprake is van economische bedrijvigheid. Lees hierover meer op de website van de NVWA: Stappenplan Met mijn paard op reis binnen de Europese Unie (EU) | NVWA

Uitzondering: Als je een paard naar België vervoert, is het soms niet nodig om een diergezondheidscertificaat aan te vragen. Dit is een uitzondering op de algemene wettelijke regels voor diergezondheid. Deze uitzondering is vastgelegd in de Benelux-beschikking en geldt alleen onder de volgende voorwaarden: Het paard wordt verplaatst voor een van de volgende doelen: recreatie, sport, een cultureel evenement, werkzaamheden in het grensgebied of grensbeweiding. Het paard wordt vervoerd vanuit een grensgebied in Nederland naar een grensgebied in België. Het gaat om een tijdelijke verplaatsing: het paard komt binnen 30 dagen weer terug naar dezelfde locatie in Nederland. Op deze pagina van de NVWA lees je wat de voorwaarden precies inhouden: Paard vervoeren naar België? Check of u een diergezondheidscertificaat aan moet vragen | NVWA

Gaat je met jouw paard naar een land buiten de Europese Unie (EU), bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, Turkije of de Verenigde Staten? Dan moet je van tevoren veel regelen. De NVWA legt stap voor stap uit wat je moet doen op deze pagina:Stappenplan Met mijn paard op reis buiten de Europese Unie (EU) | NVWA

Nationale vervoerswetgeving

Tot is er algemene vervoerswetgeving (wet- en regelgeving goederenvervoer over de weg) waar rekening mee gehouden moet worden als het gaat om paardentransport. Doel van deze wetgeving is om de veiligheid in het goederenvervoer over de weg en de arbeidsomstandigheden van de chauffeurs te bevorderen. In de regels voor goederenvervevoer over de weg gelden dieren als goederen. Dat betekent dat het bedrijf of de persoon die dieren vervoert mogelijk een vergunning voor wegvervoer moet hebben. Kijk op de website van de NIWO voor meer informatie.

Daarnaast zijn er nationale doelen zoals het stimuleren van duurzaam vervoer. Middels motorrijtuigenbelastingen en vrachtwagenheffing heeft de Nederlandse overheid instrumenten om weggebruikers te stimuleren in te zetten op duurzaam vervoer. Zo geldt per 1 juli 2026 in Nederland de vrachtwagenheffing. Eigenaren van vrachtwagens betalen per gereden kilometer. Hoe schoner en lichter het voertuig, hoe lager het bedrag per kilometer. De heffing geldt op snelwegen, en op sommige provinciale en gemeentelijke wegen. Elke vrachtwagen moet een eigen tolkastje aan boord hebben dat werkt in Nederland. Met de start van de vrachtwagenheffing verdwijnt de Nederlandse motorrijtuigenbelastingen voor vrachtwagens van meer dan 3500 tot 12.000 kilogram (12 ton). De vrachtwagenheffing geldt voor alle binnen- en buitenlandse vrachtwagens. Zo draagt de vrachtwagenheffing bij aan een gelijk speelveld voor het internationale vrachtvervoer en sluit aan bij systemen die ook in andere landen al werken.

Handige links:

Overzichtspagina NVWA: Op reis met mijn paard | NVWA

Vrachtwagenheffing (technische massa meer dan 3500 kilo): Vrachtwagenheffing | Rijksoverheid.nl